Logo PANS
2026-10-19

Orzechy lecą z drzew


Dawni właściciele obecnego Parku Lubomirskich zafascynowani byli drzewami z innych kontynentów szczególnie orzechami, i nie można się im dziwić. Orzechy czarne i szare pochodzące z Ameryki Północnej i orzechy ajlantolistne (lub japońskie, bo pochodzące z Japonii) o przepięknych długich złożonych liściach, jesienią wybarwiających się na złoto to wspaniała ozdoba parku.

Rozróżnienie orzechów na podstawie ich liści może nastręczać pewną trudność, poniższe zdjęcia pomogą znaleźć różnice:

Liść orzecha czarnego (Juglans nigra), często brak szczytowego listka – parzysta liczba listków (16). Fot. Hanna Fleszar
Liść orzecha szarego, nieparzysta liczba listków (13). Fot. Hanna Fleszar

Liść orzecha ajlantolistnego – największy, często jeden z ostatniej pary lisków zrośnięty ze szczytowym. Fot. Hanna Fleszar

Każdy z tych gatunków wytwarza owoce, które mogą być pożywieniem ptaków z rodziny krukowatych. Ich duże i mocne dzioby w połączeniu z brukowanymi alejkami są w stanie poradzić sobie z twardą łupiną orzecha i wydobyć, to co najlepsze ze środka.

Orzechy okryte są okrywą, która u każdego z gatunków wygląda inaczej: u orzecha czarnego owoce przypominają piłkę tenisową z gładką okrywą, orzechy szare są podłużne i przypominają bolid a ich okrywa jest pokryta lepkim meszkiem, owoce orzechów japońskich są najmniejsze z tych trzech gatunków i również okryte pokrywą z meszkiem.

Łupina orzechów czarnego i szarego jest mocno bruzdowana, twarda i trudna do rozłupania, w odróżnieniu do owoców orzecha ajlantolistnego, który ma zupełnie gładką powierzchnię.

Mocno bruzdowana łupina orzecha czarnego. Fot. Hanna Fleszar

W Parku Lubomirskich rosną i owocują: orzech ajlantolistny i jego odmiana sercowata, której łupina jest delikatniejsza i cieńsza od gatunku.

Poniżej przedstawione są owoce wszystkich gatunków i odmian orzechów rosnących w Parku Lubomirskich:

Owoce wszystkich orzechów zawierają nienasycone kwasy tłuszczowe, białko, węglowodany i błonnik. Są bogate w fosfor, magnez, potas, mangan, żelazo, cynk i miedź. Zawierają fitosterole roślinne pomagające regulować poziom cholesterolu we krwi, a także silne antyoksydanty zapobiegające stanom zapalnym.

Orzechy czarne wyróżniają się znacznie intensywniejszym smakiem niż orzechy włoskie. W Stanach Zjednoczonych stanowią od dziesięcioleci ważny składnik tradycyjnych deserów. Dodaje się je do brownie, ciasta bananowego, muffinek, chleba orzechowego, ciastek, fudge (rodzaj kremu karmelowego) oraz słynnych lodów Black Walnut Ice Cream.

Orzechy szare przypominają w smaku orzechy włoskie.

1. Orzech czarny, 2. Orzech szary, 3. Orzech ajlantolistny, 4. Orzech ajlantolistny odm. sercowata. Fot. Hanna Fleszar

Co ciekawe, orzechy sercowate zawierają nieco mniej polifenoli ogółem w porównaniu do orzechów włoskich, dzięki czemu zawdzięczają swój łagodny, niemal maślany smak bez cierpkości. Spożywane są na surowo lub przetworzone w cukiernictwie.

Degustacja potwierdziła, że orzechy sercowate są najlepsze w smaku: słodkie, bez goryczki 😊.

Żródła:

https:// www.dietadnia.pl

Oprac.: mgr inż. Hanna Fleszar